CuoiCung.comCuối Cùng
Phim hoạt hình và anime

Giải thích The Boy and the Heron (Thiếu niên và chim diệc): Mahito chọn gì ở cuối

Mahito từ chối xếp khối đá của người ông, gọi Natsuko là mẹ, Himi đi về phía ngọn lửa. Giải thích cái kết Thiếu niên và chim diệc và câu hỏi sống thế nào.

At sunset a Vietnamese grandmother and her grandson in a turquoise shirt sit on a wooden porch step, the boy leaning on her shoulder, warm light, seen from behind

Bài có tiết lộ nội dung toàn bộ phim The Boy and the Heron (Kimitachi wa Dō Ikiru ka, Thiếu niên và chim diệc) của Miyazaki Hayao, kể cả đoạn kết; nếu chưa xem, nên để dành.

Cái kết của The Boy and the Heron nói rằng Mahito chọn sống trong thế giới thật, có chiến tranh, có mất mát và có cả sự xấu trong chính mình, thay vì thừa kế một thế giới hoàn hảo do người ông dựng nên. Cậu nhận vết thương trên đầu là dấu của chính lòng ác của mình, gọi Natsuko là mẹ, và để người mẹ thời trẻ là Himi trở về số phận của bà. Tên tiếng Nhật của phim, nghĩa là các bạn sẽ sống thế nào, chính là câu hỏi mà cái kết trả lời.

Đây là phim khó nhất của Miyazaki với nhiều người xem: thế giới bên kia đầy những sinh vật lạ, luật lệ không được giải thích, các nhân vật đổi tuổi đổi vai. Nhưng đoạn kết lại khá rõ khi bạn bám vào một sợi chỉ duy nhất là lựa chọn của Mahito. Bài dưới đây đi theo sợi chỉ đó.

Chuyện gì xảy ra ở đoạn kết

Sâu trong tòa tháp, Mahito gặp người ông họ đã biến mất từ nhiều năm trước. Ông giữ cho thế giới bên kia cân bằng bằng cách xếp những khối đá, và muốn Mahito kế tục: xếp những khối đá không vương sự ác để dựng một thế giới tốt đẹp. Mahito từ chối. Cậu chỉ vào vết thương trên đầu và nói đó là dấu của sự ác trong cậu, cậu không xứng, và cậu sẽ trở về thế giới của mình để tìm bạn bè.

Vua vẹt, nóng ruột muốn chiếm chỗ, chém vào chồng đá. Thế giới bên kia bắt đầu sụp. Mọi người chạy về những cánh cửa dẫn ra các thời điểm khác nhau. Himi, cô gái lửa mà Mahito dần nhận ra là mẹ mình thời trẻ, chọn cánh cửa về thời của bà. Bà biết sau này mình sẽ chết trong đám cháy, và nói rằng không sợ lửa, vì bà sẽ được sinh ra Mahito. Mahito cùng Natsuko, người dì đang mang thai, và chim diệc trở về thế giới thật.

Ra khỏi tháp, chim diệc nói Mahito sẽ dần quên tất cả, rồi bay đi. Đoạn ngắn sau cùng cho thấy chiến tranh đã qua và gia đình Mahito rời vùng quê để về Tokyo. Không có một trận chiến cuối, không có kẻ ác bị đánh bại. Đỉnh điểm của phim là một lời từ chối.

Ba lựa chọn làm nên cái kết

Từ chối thừa kế thế giới hoàn hảo. Người ông đưa ra một lời mời rất hấp dẫn: một thế giới không có sự ác. Mahito nói không, vì cậu biết sự ác có trong chính mình. Ý này nối thẳng với cảnh giữa phim, khi Mahito tự làm mình bị thương ở đầu sau một trận ẩu đả ở trường, để người lớn nghĩ cậu bị đánh. Vết thương đó là một lời nói dối. Ở cuối phim, cậu gọi đúng tên nó, và đó là lúc cậu trưởng thành.

Gọi Natsuko là mẹ. Suốt phim, Mahito lạnh nhạt với người dì đã trở thành vợ của cha mình. Trong căn phòng nơi Natsuko đang chờ sinh, khi bà gào lên rằng bà ghét cậu, Mahito gọi bà là mẹ Natsuko. Đó là lúc cậu chấp nhận gia đình mới, không phải vì quên mẹ ruột mà vì đã gặp lại và biết mẹ mình thanh thản.

Để Himi đi về ngọn lửa. Đây là lựa chọn đau nhất, nhưng không phải của Mahito. Himi tự chọn. Mahito học được rằng người mẹ đã mất trong đám cháy ở đầu phim không phải nạn nhân bị động; ở một nghĩa nào đó bà đã chấp nhận số phận vì cậu. Nỗi ám ảnh về đám cháy, theo Mahito suốt phim qua những giấc mơ lửa, được gỡ ra ở đây. Cậu không cứu được mẹ, và phim không cho cậu cứu; thứ cậu nhận được là biết rằng mẹ đi về phía ngọn lửa với lòng thanh thản, và điều đó đủ để cậu thôi tự dằn vặt.

Những chi tiết cài sẵn và nơi chúng khép lại

Phim nhiều lớp, nhưng những thứ đặt ra ở nửa đầu đều được trả lời ở đoạn kết. Bảng dưới gom lại các cặp quan trọng nhất.

Chi tiết cài từ trướcKhép lại thế nào
Đám cháy bệnh viện ở cảnh mở đầu, nơi mẹ Mahito mấtHimi chọn quay về thời của bà dù biết đám cháy chờ phía trước
Vết thương Mahito tự gây ra trên đầuCậu chỉ vào nó khi từ chối người ông, gọi nó là dấu của sự ác trong mình
Cuốn sách mẹ để lại cho cậu, tên trùng tên phimMahito đọc và khóc giữa phim, rồi sau đó mới chủ động đi tìm Natsuko. Câu hỏi sống thế nào thành câu hỏi cậu phải tự trả lời
Lời chim diệc dụ dỗ rằng mẹ cậu còn sốngLời dụ hoá ra đúng theo một nghĩa lạ: Mahito gặp mẹ thời trẻ
Những bà giúp việc già, trong đó có KirikoKiriko thời trẻ là người dẫn đường cho Mahito ở thế giới bên kia, một kiểu che chở đi suốt đời cậu

Chi tiết cuốn sách đáng chú ý nhất. Nó là cuốn tiểu thuyết có thật của Yoshino Genzaburō cho thiếu niên Nhật, bàn chuyện sống tử tế. Miyazaki mượn tên nhưng phim không phải bản chuyển thể; cuốn sách chỉ là vật mẹ trao lại, một câu hỏi được truyền từ người đã mất tới người còn sống.

Người ông, chồng đá và cách đọc tự truyện

Điều phim cho thấy: người ông là một người đọc rất nhiều, đã dựng nên tòa tháp và cả thế giới bên kia, giữ nó cân bằng một cách mong manh, và đang già đi, cần người kế tục. Mahito không nhận.

Cách đọc phổ biến nhất, được bàn nhiều trong giới yêu phim, coi đây là phim gần tự truyện của Miyazaki. Cha của Mahito làm chủ một xưởng sản xuất bộ phận máy bay chiến đấu thời chiến, và gia đình Miyazaki ngoài đời cũng làm nghề liên quan tới máy bay. Theo cách đọc này, người ông xếp đá là hình ảnh của chính người nghệ sĩ già, người cả đời dựng những thế giới tưởng tượng, đang hỏi thế hệ sau có muốn tiếp nối không. Lời từ chối của Mahito không phải sự phản bội, mà là lời đáp rằng người trẻ phải sống trong thế giới của chính mình.

Một số người còn ghép chim diệc với một cộng sự lâu năm của Miyazaki, vừa phiền phức vừa không thể thiếu. Đây là giả thuyết thú vị nhưng không cần thiết để hiểu phim; chim diệc tự đứng được như một nhân vật: từ kẻ lừa lọc thành người bạn, đúng như điều Mahito nói sẽ đi tìm ở thế giới thật. Nên giữ cách đọc tự truyện ở mức một lớp nghĩa thêm, đừng biến cả phim thành câu đố đoán ai là ai.

Thế giới bên kia: không cần giải thích hết mọi sinh vật

Người xem hay sa vào việc giải mã từng thứ ở thế giới bên kia: những sinh thể nhỏ màu trắng tên warawara bay lên trời để được sinh ra ở thế giới thật, đàn bồ nông đói ăn chúng, vương quốc vẹt ăn thịt người, những con thuyền và nghĩa địa cổ. Mỗi thứ đều có thể được đọc thành một biểu tượng, và mạng xã hội có rất nhiều bản giải thích.

Điều phim cho thấy chắc chắn: thế giới bên kia không phải thiên đường. Bồ nông ăn warawara vì chính chúng cũng đói, chúng bị đưa tới đó và không ra được. Vẹt sinh sôi thành cả một vương quốc và muốn chiếm chỗ. Thế giới mà người ông giữ cân bằng vốn đầy bạo lực và thiếu thốn, chỉ là được che bằng vẻ kỳ ảo. Điều này giúp hiểu lời từ chối của Mahito: thế giới hoàn hảo người ông hứa hẹn chưa bao giờ hoàn hảo thật.

Cách đọc phổ biến coi thế giới ấy như thế giới của trí tưởng tượng, nơi mọi thứ đẹp và đáng sợ cùng tồn tại, và nơi một đứa trẻ đang đau buồn đi qua để học cách chấp nhận. Nên đọc các sinh vật như không khí của một giấc mơ hơn là một bảng mã cần giải. Nếu mọi chi tiết đều phải có đáp án, bạn sẽ bỏ lỡ chỗ phim muốn nói nhất, nằm ở ba lựa chọn của Mahito.

Mahito có quên không, và vì sao điều đó không quan trọng

Chim diệc nói Mahito sẽ dần quên mọi chuyện ở thế giới bên kia. Trong túi cậu có một hòn đá nhỏ mang từ tòa tháp ra, và chim diệc nói vì vậy cậu vẫn còn nhớ lúc này, nhưng rồi sẽ quên. Phim không cho thấy cậu quên thế nào.

Cách đọc hợp với phim: điều Mahito mang về không phải ký ức về chim diệc hay vẹt, mà là những lựa chọn cậu đã làm. Cậu đã gọi Natsuko là mẹ, đã thôi nói dối về vết thương, đã biết mẹ mình thanh thản. Những điều đó vẫn ở lại dù chuyến đi có mờ dần. Giống Chihiro ở cuối Spirited Away, đứa trẻ trở về không nhớ hết, nhưng không còn là đứa trẻ đã ra đi.

Nếu bạn xem cùng con và con hỏi vì sao bạn nhỏ không ở lại thế giới đẹp đẽ ấy, có thể trả lời bằng chính lời Mahito: vì thế giới thật mới có bạn bè và gia đình của mình. Với trẻ lớn hơn, câu hỏi tên phim là một câu hỏi hay để bàn sau bữa tối: con muốn sống thế nào, theo cách của con.

Xem lại lần hai, bạn nên để ý cách Mahito đối xử với những bà giúp việc già ở nửa đầu phim và ở cảnh cuối, cũng như cách cậu nhìn chim diệc trước và sau chuyến đi. Những thay đổi nhỏ về cử chỉ ấy kể chuyện trưởng thành rõ hơn mọi lời thoại. Nếu thích kiểu kết này, Spirited Away và Pan's Labyrinth là hai phim có đứa trẻ đi qua một thế giới khác trong thời buồn đau, mỗi phim kết theo một hướng.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao Mahito từ chối kế tục người ông?

Người ông muốn Mahito xếp những khối đá không vương sự ác để giữ một thế giới tốt đẹp. Mahito nói vết thương trên đầu là dấu của sự ác trong chính cậu, cậu không xứng, và muốn trở về thế giới thật để tìm bạn bè. Lời từ chối ấy là đỉnh điểm của phim.

Himi có phải là mẹ của Mahito không?

Có. Himi là mẹ của Mahito thời trẻ, ở thế giới bên kia trong hình dạng cô gái điều khiển lửa. Ở đoạn kết, bà chọn cánh cửa trở về thời của mình, biết mình sẽ chết trong đám cháy sau này, và nói không sợ vì sẽ được sinh ra Mahito.

Mahito có nhớ chuyện ở thế giới bên kia không?

Chim diệc nói Mahito vẫn còn nhớ nhờ hòn đá mang ra từ tòa tháp nhưng rồi sẽ dần quên. Phim không cho thấy cậu quên ra sao. Cách đọc phổ biến là cậu có thể quên chi tiết nhưng giữ những thay đổi trong lòng.

Vết thương trên đầu Mahito có ý nghĩa gì?

Mahito tự làm mình bị thương sau một trận ẩu đả ở trường để người lớn nghĩ cậu bị đánh. Đó là một lời nói dối. Ở cuối phim, cậu gọi vết thương ấy là dấu của sự ác trong mình, và việc thừa nhận điều đó là cách cậu trưởng thành.

Tên phim tiếng Nhật có liên quan gì tới cuốn sách?

Tên tiếng Nhật trùng tên một cuốn tiểu thuyết của Yoshino Genzaburō mà mẹ Mahito để lại cho cậu. Phim không chuyển thể cuốn sách, chỉ mượn câu hỏi của nó: các bạn sẽ sống thế nào. Cái kết là câu trả lời của Mahito.

Người ông trong phim là ai?

Đó là người ông họ của Mahito, người đã biến mất vào tòa tháp nhiều năm trước và dựng nên thế giới bên kia. Cách đọc phổ biến coi ông là hình ảnh người nghệ sĩ già hỏi thế hệ sau có muốn tiếp nối thế giới tưởng tượng của mình không.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138