Bài có tiết lộ nội dung toàn bộ phim The Thing bản của John Carpenter, kể cả số phận các thành viên trạm nghiên cứu và cảnh cuối; nếu chưa xem, nên để dành.
Cái kết The Thing để MacReady và Childs, hai người sống sót cuối cùng, ngồi giữa trạm nghiên cứu đang cháy, không ai biết người kia còn là người hay đã bị sinh vật kia chiếm. Họ chia nhau một chai rượu và quyết định cứ ngồi chờ xem chuyện gì xảy ra. Cách đọc được chấp nhận rộng rãi nhất: câu hỏi “ai là sinh vật” cố ý không có lời đáp, và với nhiệt độ Nam Cực, cả hai có lẽ đều sẽ chết cóng; sự nghi ngờ, chứ không phải sinh vật, là thứ thắng ở cuối phim. Phần dưới đi qua những gì phim cho thấy, các giả thuyết về Childs, và vì sao đạo diễn để vậy.
Những gì xảy ra trước cảnh cuối
Một nhóm nghiên cứu Mỹ ở Nam Cực đón nhận một con chó đang bị trực thăng của trạm Na Uy gần đó truy đuổi. Con chó hoá ra là vỏ ngoài của một sinh vật ngoài hành tinh có khả năng hấp thụ và bắt chước hoàn hảo bất kỳ sinh vật nào nó chạm vào. Từng người trong trạm có thể đã bị thay thế mà không ai biết.
MacReady, phi công trực thăng, dần nắm quyền chỉ huy. Anh nghĩ ra phép thử máu: mỗi người lấy một ít máu, MacReady dí sợi dây nung nóng vào; máu của sinh vật sẽ tự phản ứng vì từng phần của nó đều muốn sống. Phép thử lật ra một người bị nhiễm ngay giữa nhóm. Nhưng Blair, nhà sinh học, người đầu tiên hiểu sinh vật nguy hiểm thế nào, đã bị nhiễm và đang lẩn dưới lòng đất, dựng một thứ gì đó để thoát khỏi Nam Cực.
Những người còn lại quyết định phá huỷ cả trạm, chấp nhận chết cóng còn hơn để sinh vật thoát ra ngoài. MacReady chạm trán Blair đã biến dạng hoàn toàn và ném thuốc nổ. Trạm nổ tung. MacReady ngồi giữa đống đổ nát đang cháy.
Trước đó, Childs được giao canh cửa, phải đề phòng mọi người quay lại. Khi nhóm trở về, Childs đã biến mất. Đó là chi tiết quan trọng nhất cho cảnh cuối.
Cảnh cuối, kể lại cho chính xác
Childs xuất hiện từ trong bóng tối và tuyết. Anh nói đại ý rằng mình tưởng thấy Blair, đuổi theo và bị lạc giữa bão. MacReady không tin, cũng không có cách nào kiểm tra; không còn dụng cụ thử máu, không còn ai khác. Childs hỏi lại, hàm ý MacReady cũng có thể là sinh vật. Không ai trong hai người có bằng chứng.
MacReady đưa cho Childs chai rượu anh đang cầm. Childs uống. MacReady bật cười một tiếng ngắn. Hai người ngồi đối diện nhau trong ánh lửa, MacReady nói đại ý rằng họ cứ ngồi đây một lúc, xem chuyện gì sẽ xảy ra. Nhạc nền nặng nề vang lên, màn hình tối dần. Hết phim.
Cảnh này ngắn nhưng chứa trọn chủ đề của phim. Toàn bộ những gì xảy ra trước đó là chuỗi nghi ngờ: ai đã bị thay, ai có thể tin. Phép thử máu là lần duy nhất có một câu trả lời khách quan. Ở cảnh cuối, cả phép thử cũng không còn. Chỉ còn hai người, một chai rượu và cái lạnh. Để ý cả cách hai người ngồi: đối diện nhau qua ánh lửa, không ai quay lưng lại với người kia, không ai rời mắt khỏi người kia quá lâu. Sự cảnh giác vẫn còn nguyên trong từng tư thế, kể cả khi lời nói đã chuyển sang giọng mệt mỏi, gần như đùa cợt. Đó là một cuộc đình chiến, không phải một sự tin tưởng.
Các khả năng, và căn cứ cho từng khả năng
Bảng dưới đặt các khả năng cạnh nhau. Lưu ý: phim không xác nhận khả năng nào.
| Khả năng | Căn cứ | Chỗ yếu |
|---|---|---|
| Childs đã bị nhiễm | Anh rời vị trí canh cửa không rõ lý do; quay lại đúng lúc mọi thứ đã yên; lời giải thích “thấy Blair” không kiểm chứng được | Một người sợ hãi giữa bão tuyết cũng có thể hành động y như vậy |
| MacReady đã bị nhiễm | Có lúc MacReady ở một mình, quần áo rách mang tên anh từng được tìm thấy, khiến nhóm nghi anh | Suốt nửa sau phim, mọi hành động của MacReady, kể cả việc phá huỷ trạm và sinh vật, đều đi ngược lợi ích của nó |
| Cả hai đều là người | Không có dấu hiệu rõ ràng; sinh vật đã bị đốt cùng trạm | Không loại trừ được việc một tế bào nhỏ còn sống trong ai đó |
| Không quan trọng, cả hai sẽ chết cóng | Trạm đã cháy, không còn chỗ trú, không có cách liên lạc | Cách đọc này gạt câu hỏi đi thay vì trả lời nó |
Đa số người xem đọc kỹ nghiêng về khả năng thứ tư như ý nghĩa của cảnh, rồi vẫn tranh cãi khả năng thứ nhất cho vui. Đó cũng là cách cái kết vận hành: nó trả lời câu hỏi lớn, kết cục của con người ở đây, và để ngỏ câu hỏi nhỏ, ai là ai.
Hai giả thuyết nổi tiếng của khán giả về Childs
Giả thuyết hơi thở. Một số khán giả chú ý rằng trong cảnh cuối, hơi thở của MacReady hiện thành làn khói trắng trong cái lạnh, còn của Childs thì khó thấy. Họ cho rằng sinh vật không cần thở như người. Chỗ mạnh: chi tiết có thể quan sát được. Chỗ yếu: ánh sáng và góc máy trong cảnh rất tối, độ rõ của hơi thở phụ thuộc vào nhiều thứ hơn là ý đồ; khó coi đây là bằng chứng.
Giả thuyết chai rượu. Trước đó MacReady chuẩn bị nhiều chai xăng để làm bom cháy. Giả thuyết cho rằng thứ anh đưa Childs là một chai xăng, Childs uống mà không phản ứng gì nên lộ mặt, và tiếng cười của MacReady là vì anh đã biết. Chỗ mạnh: nó giải thích tiếng cười khó hiểu. Chỗ yếu: phim không cho cận cảnh để phân biệt chai rượu với chai xăng, và tiếng cười cũng có thể là của một người mệt mỏi chấp nhận số phận.
Cả hai đều là giả thuyết. Chúng hấp dẫn vì cho người xem cảm giác giải được bí ẩn. Nhưng nếu đạo diễn muốn cài một câu trả lời, phim có nhiều cách rõ ràng hơn. Việc mọi manh mối đều mập mờ gợi ý rằng sự mập mờ chính là thiết kế.
Vì sao để ngỏ lại đúng với tinh thần phim
The Thing là phim về sự nghi ngờ. Sinh vật đáng sợ không phải vì nó mạnh mà vì nó trông y hệt bạn bè. Mọi mối quan hệ trong trạm sụp đổ khi không ai biết người bên cạnh còn là người không. Các nhân vật quay súng vào nhau, trói nhau, cô lập nhau, và chính sự nghi ngờ ấy giết họ nhiều không kém sinh vật.
Nếu cảnh cuối cho biết chắc Childs là sinh vật, phim sẽ thành một câu chuyện có kẻ thù rõ ràng. Nếu cho biết chắc cả hai là người, phim sẽ có chút an ủi. Để ngỏ, cái kết giữ khán giả ở đúng vị trí của nhân vật: nhìn một người, không biết có nên tin. Đạo diễn nhiều năm sau vẫn giữ không chốt câu trả lời, và có lẽ đó là cách tôn trọng nhất đối với cảnh cuối của chính ông.
Cái kết cũng có một vẻ đẹp u ám. Hai người không tin nhau, nhưng họ không giết nhau. Họ chia một chai rượu. Họ chọn ngồi chờ. Giữa một phim đầy bạo lực, khoảnh khắc ấy là một kiểu đình chiến: dù là người hay không, họ đều sắp chết, và họ chọn đối diện điều đó trong yên lặng thay vì trong nghi ngờ.
Truyện gốc, phần phim trước và chỗ cái kết đứng
Phim dựa trên truyện vừa Who Goes There? của John W. Campbell. Trước bản của Carpenter đã có một phim chuyển thể khác từ đầu thập niên năm mươi, nhưng bản đó biến sinh vật thành một quái vật bên ngoài, không có yếu tố bắt chước con người. Bản của Carpenter quay lại với ý tưởng cốt lõi của truyện: kẻ thù có thể là bất kỳ ai.
Nhiều năm sau, một phim kể chuyện trạm Na Uy trước đó được làm ra, kết bằng cảnh con chó chạy đi, nối thẳng vào cảnh mở đầu bản của Carpenter. Phần trước này giải thích thêm về những gì đoàn Mỹ thấy ở trạm Na Uy, nhưng không chạm tới cảnh cuối. Câu hỏi về MacReady và Childs vẫn nguyên vẹn.
Nếu thích kiểu kết bỏ lửng hai người sống sót không tin nhau, trong cùng danh mục có Blade Runner, nơi nhân vật chính có thể chính là thứ anh săn đuổi, và The Shining, một phim kinh dị khác để lại câu hỏi không lời đáp ở khung hình cuối. Bản thân The Thing là ví dụ hay để học cách một cái kết mở phục vụ chủ đề thay vì chỉ để gây tò mò.
Xem lại lần hai để ý gì
Biết cái kết, lần xem sau hãy đóng vai MacReady: theo dõi từng người như một nghi phạm. Vài chỗ nên dừng lại:
- Ai ở một mình, ở đâu, bao lâu. Sinh vật cần thời gian riêng với nạn nhân, nên những khoảnh khắc ai đó vắng mặt chính là chỗ cần chú ý.
- Cảnh con chó đi lang thang trong trạm, bước vào một căn phòng có bóng người trên tường. Phim không cho thấy người đó là ai.
- Cảnh tìm thấy quần áo rách: đó là lần nghi ngờ rơi vào chính MacReady, và cách nhóm phản ứng.
- Phép thử máu: để ý từng gương mặt khi sợi dây nung chạm vào mẫu máu, và ai tỏ ra căng thẳng nhất.
- Nhiệm vụ canh cửa được giao cho Childs, rồi đặt nó cạnh lần Childs biến mất và lời giải thích của anh ở cảnh cuối.
Xem theo cách này, bạn sẽ thấy phim có nhiều khoảng trống cố ý: những lúc không ai được cho thấy. Chính những khoảng trống đó khiến câu hỏi ở cảnh cuối không có lời giải, vì phim chưa từng cho khán giả đủ thông tin để chắc về bất kỳ ai, kể cả người hùng.
Câu hỏi thường gặp
Cuối phim The Thing, ai là sinh vật?
Phim không xác nhận. MacReady và Childs đều có thể đã bị nhiễm, và không còn phép thử máu nào để kiểm tra. Nhiều khán giả nghi Childs vì anh rời vị trí canh cửa không rõ lý do, nhưng đó vẫn là giả thuyết.
Childs có phải là sinh vật không?
Có những dấu hiệu khiến nhiều người nghi: anh biến mất khỏi chỗ canh, quay lại với lời giải thích không kiểm chứng được, và có giả thuyết về hơi thở. Nhưng không chi tiết nào đủ chắc chắn, và một người hoảng loạn giữa bão cũng có thể làm y như vậy.
Giả thuyết chai rượu trong The Thing là gì?
Giả thuyết cho rằng MacReady đưa Childs một chai xăng thay vì rượu, Childs uống mà không phản ứng nên lộ là sinh vật, và MacReady cười vì biết. Phim không cho cận cảnh để kiểm tra, nên đây chỉ là một cách đọc thú vị.
MacReady và Childs có sống sót không?
Phim không cho thấy, nhưng trạm đã cháy, không còn nơi trú và không có cách liên lạc giữa mùa đông Nam Cực. Cách đọc phổ biến là cả hai sẽ chết cóng, và chính họ cũng hiểu điều đó khi quyết định ngồi chờ.
Phép thử máu trong The Thing hoạt động thế nào?
MacReady dí sợi dây nung nóng vào mẫu máu của từng người. Vì mỗi phần của sinh vật đều tự muốn sống, máu của sinh vật sẽ tự phản ứng, còn máu người thì không. Ở cảnh cuối, phép thử này không còn dùng được.
Vì sao The Thing kết thúc mà không trả lời?
Vì cả phim nói về sự nghi ngờ giữa người với người. Một câu trả lời rõ ràng sẽ làm mất đi cảm giác ấy. Để ngỏ, cái kết đặt khán giả vào đúng vị trí của hai nhân vật: nhìn người kia mà không biết có nên tin.