Bài có tiết lộ nội dung toàn bộ phim Coco của Pixar, kể cả cảnh Miguel hát cho bà cố và đoạn kết một năm sau; nếu chưa xem, nên để dành.
Cái kết của Coco nói rằng một người chỉ thật sự mất đi khi không còn ai nhớ tới, và rằng ký ức gia đình có thể được sửa lại: Miguel hát bài ru Héctor viết cho con gái, bà cố Coco nhớ ra cha mình, Héctor thoát khỏi cái chết cuối cùng, và gia đình Rivera đặt lại ảnh ông lên bàn thờ ngày lễ người chết. Cái kết vừa là chuyện được nhớ tới, vừa là chuyện một gia đình hoà giải với quá khứ của mình.
Coco là phim gia đình mà người lớn khóc nhiều hơn trẻ con. Lý do nằm ở đoạn kết: nó không chỉ khép chuyện phiêu lưu của Miguel mà chạm tới ông bà, cha mẹ của chính người xem. Bài dưới đây kể lại đoạn kết, chỉ ra những chi tiết đã cài sẵn, giải thích quy tắc cái chết cuối cùng, và gợi ý cách nói chuyện với con về ông bà sau khi xem.
Chuyện gì xảy ra ở đoạn kết
Ở vùng đất của người chết, sự thật đã lộ ra: Ernesto de la Cruz, ca sĩ nổi tiếng mà Miguel thần tượng, đã đầu độc người bạn diễn Héctor khi Héctor muốn bỏ đi lưu diễn để về nhà với vợ con, rồi chiếm sổ bài hát của ông và nổi tiếng nhờ những bài hát ấy. Héctor mới là ông cố của Miguel. Bà cố Imelda và Héctor, sau bao năm giận nhau, cùng chúc phúc cho Miguel trở về thế giới người sống, lần này không kèm điều kiện cấm âm nhạc.
Nhưng Héctor đang mờ dần. Người cuối cùng ở thế giới người sống còn nhớ tới ông là con gái ông, bà Coco, nay đã rất già và gần như không còn nhận ra ai. Nếu bà quên hẳn, Héctor sẽ biến mất mãi mãi. Miguel trở về lúc trời rạng sáng, chạy tới bên bà cố, cầm cây đàn và hát bài Remember Me, bài ru mà Héctor từng viết riêng cho con gái, hát chậm và nhẹ như bài ru chứ không phải bản rộn ràng của Ernesto.
Bà Coco ánh mắt sáng lên, hát theo. Rồi bà mở ngăn kéo, lấy ra mảnh ảnh bị xé có khuôn mặt cha mình mà bà giữ suốt bao năm, cùng những lá thư Héctor viết. Bà kể về cha cho con cháu nghe, và câu chuyện về ông trong nhà Rivera bắt đầu được kể khác đi, không còn là chuyện một người bỏ vợ con. Đoạn kết một năm sau: bà Coco đã mất, ảnh bà và ảnh Héctor đã được dán lại đặt trên bàn thờ, những lá thư chứng minh ai mới là người viết các bài hát, và gia đình Rivera lại chơi nhạc. Ở thế giới bên kia, Héctor cùng Imelda và Coco đi qua cây cầu hoa cúc vạn thọ về thăm nhà.
Quy tắc cái chết cuối cùng: điều phim đặt ra từ giữa phim
Điều phim cho thấy: Ở vùng đất người chết, các linh hồn tồn tại chừng nào người sống còn nhớ tới họ. Ngày lễ người chết, ai có ảnh trên bàn thờ mới qua được cầu hoa để về thăm nhà. Khi người cuối cùng nhớ tới mình cũng quên, linh hồn tan biến. Phim gọi đó là cái chết cuối cùng.
Chi tiết cài sẵn người xem lần đầu hay quên: Giữa phim, Héctor đưa Miguel tới thăm một người bạn già tên Chicharrón. Ông ta xin Héctor hát một bài, rồi tan thành ánh sáng ngay trước mắt Miguel vì không còn ai nhớ. Cảnh ngắn ấy dạy người xem luật chơi, để tới đoạn kết ta hiểu ngay Héctor đang bị đe doạ thế nào.
Cách đọc phổ biến: Quy tắc này không phải phát minh tôn vinh người nổi tiếng. Ernesto được cả nước nhớ tới, nhưng là nhớ một hình ảnh sai. Héctor chỉ còn một người nhớ, nhưng là người nhớ thật. Cái kết đặt hai thứ ấy cạnh nhau: được nhớ tới đúng con người mình, bởi những người thương mình, quan trọng hơn được nhiều người biết tên.
Một chỗ hay bị hỏi: Sau khi bà Coco mất, ai còn nhớ Héctor? Câu trả lời nằm ở đoạn kết: bà đã kịp kể về cha cho cả gia đình, ảnh ông được đặt lại trên bàn thờ, và Miguel kể chuyện ông cho em gái nhỏ. Ký ức đã được truyền sang thế hệ tiếp theo.
Chi tiết cài sẵn và nơi chúng khép lại
Coco là phim cài chi tiết rất chặt. Hầu như vật nào xuất hiện ở đầu phim cũng trả lời ở cuối.
| Chi tiết ở đầu và giữa phim | Khép lại ở đoạn kết |
|---|---|
| Tấm ảnh trên bàn thờ bị xé mất phần đầu người đàn ông | Mảnh bị xé nằm trong ngăn kéo của bà Coco, được dán lại |
| Bà Coco lẩm bẩm gọi "papá" và hỏi cha đã về chưa | Bà chưa bao giờ quên cha, chỉ là không ai trong nhà nghe ra |
| Héctor nói ông muốn về để gặp con gái, và ông đang mờ dần | Miguel về kịp, bà Coco nhớ ra, ông được cứu |
| Bản Remember Me rộn ràng, hoành tráng của Ernesto | Bản ru chậm Miguel hát cho bà cố, hình dạng thật của bài hát |
| Lệnh cấm âm nhạc của gia đình suốt mấy thế hệ | Cả nhà quây quần, Miguel chơi đàn hát trong ngày lễ |
| Cây đàn trắng của Ernesto treo trong lăng mộ | Đó là đàn của Héctor, bị lấy đi cùng sổ bài hát |
Chi tiết tấm ảnh là trục của cả phim. Gia đình Rivera xé mặt Héctor ra khỏi ký ức vì nghĩ ông bỏ vợ con đi theo âm nhạc. Bà Coco lặng lẽ giữ lại mảnh ấy. Khi mảnh ảnh được dán lại, không chỉ Héctor được cứu mà cả câu chuyện gia đình được kể lại đúng.
Imelda và Héctor: lời xin lỗi tới muộn mấy chục năm
Lớp ít được bàn nhưng nặng nhất của đoạn kết là chuyện vợ chồng. Imelda giận Héctor cả đời và cả sau khi chết, vì tin ông bỏ đi. Bà một mình nuôi con, dựng nghề đóng giày cho cả dòng họ, và cấm âm nhạc để bảo vệ gia đình khỏi nỗi đau ấy. Lệnh cấm không phải cố chấp vô cớ mà là vết thương.
Khi biết Héctor bị đầu độc trên đường về nhà, Imelda không tha thứ ngay. Phim giữ cho bà sự phức tạp: bà vẫn nói ông đã bỏ đi trước đó, vẫn giận những năm tháng một mình. Nhưng bà đứng về phía ông, liều mình cùng ông cứu Miguel, và cuối cùng hai người hàn gắn. Ở đoạn kết, hai người cùng đi qua cầu hoa với con gái giữa hai bên. Gia đình được hàn gắn không phải vì quá khứ được xoá mà vì nó được nói ra đúng.
Điều này làm cái kết của Coco khác những phim gia đình chỉ dừng ở chuyện đứa trẻ được theo đuổi đam mê. Miguel được chơi nhạc, đúng, nhưng phần thưởng thật là cả gia đình thôi phải sống với một câu chuyện sai về người đã mất.
Cũng nên nhớ rằng Miguel lúc đầu xuống vùng đất người chết để tìm một ông cố nổi tiếng, mong được chúc phúc cho giấc mơ của mình. Cậu tìm thấy một ông cố khác hẳn: nghèo, bị quên, đang mờ dần, chỉ muốn được gặp con gái một lần nữa. Sự đổi hướng ấy là bài học của cậu. Ở đoạn kết, Miguel không hát cho đám đông mà hát cho một bà cụ trong căn phòng nhỏ, và đó là buổi diễn quan trọng nhất đời cậu.
Xem cùng con: nói chuyện về ông bà và sự mất mát
Coco là một cửa rất tốt để nói với trẻ về ông bà, kể cả ông bà đã mất. Vài gợi ý sau khi phim hết:
- Hỏi con nhớ gì về ông bà, kể cả ông bà còn sống. Kể cho con một chuyện nhỏ về ông bà mà con chưa biết, như cách bà Coco kể về cha mình.
- Nếu con hỏi bà Coco đi đâu ở cuối phim, trả lời thật và ngắn: bà đã mất vì già, và phim cho thấy bà được đoàn tụ với cha mẹ. Không cần thêm điều mình không chắc.
- Nếu nhà có ảnh ông bà, cùng con xem và kể tên từng người. Nhiều trẻ thích việc này sau khi xem Coco vì nó giống chuyện của Miguel.
- Nếu con lo bố mẹ sẽ quên mình hay mình sẽ quên ai, nói với con rằng nhớ một người là việc mình làm được, bằng cách kể về họ.
- Tránh biến buổi xem thành bài học về nghe lời. Phim không nói Miguel sai khi yêu âm nhạc; nó nói gia đình cần nghe nhau.
Với trẻ nhỏ, cảnh Héctor mờ dần có thể đáng sợ. Ngồi gần, nắm tay con, và nhắc rằng chú bé Miguel sẽ về kịp. Biết trước kết cục giúp nhiều trẻ chịu được những cảnh căng thẳng.
Xem lại lần hai, và nên xem tiếp gì
Lần xem thứ hai, nên để ý bà Coco ở nửa đầu phim. Những lần bà gọi cha, những lúc bà nhìn vào khoảng không, những câu bà nói mà người nhà gạt đi vì nghĩ bà lẫn. Biết cái kết rồi, những cảnh ấy đau hơn nhiều: bà vẫn chờ cha suốt cả đời, và không ai nghe.
Nên để ý cả cách phim cho thấy Ernesto từ sớm: những đoạn phim cũ của ông chiếu đi chiếu lại, câu khẩu hiệu nắm lấy khoảnh khắc mà Miguel thuộc lòng. Câu ấy về sau hoá thành lời bào chữa cho việc giết người để nổi tiếng. Phim đã cho ta thấy mặt trái của nó trước khi lộ ra.
Nếu thích kiểu kết gia đình được hoà giải sau khi biết sự thật về người đã mất, bạn có thể xem The Book of Life, một phim hoạt hình khác lấy bối cảnh lễ người chết ở Mexico, nhẹ hơn và nhiều màu sắc. Còn nếu muốn một phim cũng xoay quanh ký ức và người đã khuất nhưng buồn hơn, Spirited Away hay Grave of the Fireflies là hai hướng rất khác.
Câu hỏi thường gặp
Bà Coco có nhớ ra cha mình không?
Có. Khi Miguel hát bài Remember Me theo đúng kiểu bài ru Héctor viết cho con, bà Coco nhớ ra, hát theo, lấy mảnh ảnh có khuôn mặt cha và những lá thư ông viết. Chính việc ấy cứu Héctor khỏi cái chết cuối cùng.
Cái chết cuối cùng trong Coco là gì?
Trong phim, linh hồn ở vùng đất người chết tồn tại chừng nào người sống còn nhớ tới họ. Khi người cuối cùng nhớ tới mình cũng quên, linh hồn tan biến mãi mãi. Phim cho thấy điều này qua cảnh ông Chicharrón tan thành ánh sáng.
Héctor chết như thế nào?
Héctor bị Ernesto de la Cruz đầu độc khi ông quyết định bỏ chuyến lưu diễn để về nhà với vợ con. Ernesto sau đó lấy cây đàn và sổ bài hát của Héctor, nổi tiếng nhờ những bài hát không phải của mình.
Bà Coco ở cuối phim ra sao?
Đoạn kết một năm sau cho thấy bà Coco đã mất, ảnh bà được đặt trên bàn thờ cạnh ảnh cha mẹ. Ở thế giới bên kia, bà đi cùng Héctor và Imelda qua cây cầu hoa để về thăm gia đình.
Sau khi bà Coco mất, ai còn nhớ Héctor?
Trước khi mất, bà Coco đã kịp kể về cha cho cả gia đình, ảnh ông được dán lại và đặt lên bàn thờ, Miguel còn kể chuyện ông cho em gái nhỏ. Ký ức về Héctor đã được truyền sang thế hệ sau.
Ernesto de la Cruz có bị trừng phạt không?
Sự thật về Ernesto bị phơi ra trước đám đông ở vùng đất người chết và những lá thư của Héctor chứng minh ai viết các bài hát. Danh tiếng của Ernesto sụp đổ, và người ta không còn tôn vinh ông như trước.