Bài có tiết lộ nội dung tập cuối Breaking Bad (tập Felina) và vài chi tiết của các tập ngay trước đó; nếu chưa xem hết, nên để dành.
Tập cuối Breaking Bad cho Walter White được kết thúc câu chuyện theo cách của chính ông: trả tiền cho gia đình bằng một mẹo, thừa nhận với Skyler rằng ông làm tất cả vì bản thân chứ không vì gia đình, giải thoát Jesse, trả thù băng của Jack, rồi chết một mình trong phòng nấu hàng khi cảnh sát ập tới. Cách đọc được nhiều người chấp nhận nhất: Walt không được cứu rỗi, nhưng được một cái chết trung thực — chết ở đúng nơi ông thấy mình sống thật nhất.
Câu hỏi khán giả hay gõ sau khi tắt màn hình thường là: Walt thắng hay thua, Jesse đi đâu, và có thật cả tập chỉ là giấc mơ trước lúc chết của Walt trong chiếc xe phủ tuyết hay không. Phần dưới đi lần lượt từng câu, tách rõ điều phim cho thấy, cách đọc phổ biến, và đâu chỉ là giả thuyết.
Felina diễn ra thế nào, theo đúng thứ tự
Tập cuối đi theo một danh sách việc mà Walt tự đặt ra, gần như gạch từng dòng. Thứ tự này quan trọng, vì mỗi việc là một món nợ ông trả, hoặc đòi.
- Rời New Hampshire. Walt ngồi trong một chiếc xe lấy trộm phủ tuyết, cảnh sát đang tới gần. Chùm chìa khoá rơi từ tấm che nắng xuống đúng lúc, như thể ông được cho thêm một lượt. Trên đường về, một cuộn băng nhạc cũ phát bài El Paso, bài hát có nhân vật tên Feleena.
- Đến nhà Gretchen và Elliott. Ông giao số tiền còn lại, nhờ hai người chuyển cho Walter Jr. khi cậu tròn mười tám tuổi như thể quà của họ. Để hai người không nuốt lời, ông dọa có sát thủ ngắm sẵn. Những chấm đỏ trên ngực họ thật ra là bút laser của Badger và Skinny Pete.
- Gặp Lydia và Todd ở quán cà phê. Walt nói muốn bán cho họ một công thức mới, và trong lúc đó tẩm độc vào gói đường ăn kiêng Lydia luôn dùng.
- Gặp Skyler lần cuối. Ông đưa cho cô tờ vé số ghi toạ độ nơi chôn Hank và Gomez để cô có thứ thương lượng với công tố, nói lời thú nhận quan trọng nhất, rồi đứng nhìn bé Holly ngủ.
- Đến khu trại của Jack. Khẩu súng máy giấu trong cốp xe, nối với điều khiển từ xa, quét qua căn phòng. Walt đè Jesse xuống sàn để cậu tránh đạn. Jesse siết cổ Todd bằng chính sợi xích từng trói mình; Walt bắn Jack.
- Phòng nấu. Jesse từ chối bắn Walt, lái xe Todd lao đi. Walt nghe máy của Todd, báo cho Lydia biết cô đã trúng độc, rồi bước vào phòng nấu, chạm tay lên dụng cụ và ngã xuống khi cảnh sát vào. Bài Baby Blue của Badfinger vang lên.
Danh sách gọn gàng tới mức nhiều người thấy lạ. Một bộ phim từng trừng phạt mọi kế hoạch của Walt bằng những tai nạn ngớ ngẩn, đến tập cuối lại để mọi thứ ông tính đều chạy trơn tru. Chính sự trơn tru đó là mầm của giả thuyết giấc mơ ở phần sau.
Lời thú nhận trong căn bếp của Skyler
Năm mùa phim, câu Walt nói nhiều nhất là ông làm mọi thứ vì gia đình. Trong căn bếp nhỏ của Skyler, khi ông vừa định nói câu ấy lần nữa, Skyler gắt rằng cô không muốn nghe thêm lần nào. Rồi ông nói thật: ông làm vì chính mình, vì ông thích việc đó, giỏi việc đó, và lúc làm nó ông thấy mình sống. Câu tiếng Anh I did it for me ngắn tới mức dễ trôi qua, nhưng đó là lần đầu Walt bỏ tấm mặt nạ lý do.
Câu thú nhận này không xin tha thứ. Walt không nói mình sai, chỉ nói mình là ai. Cách đọc phổ biến coi đây là cao trào cảm xúc thật sự của tập cuối, quan trọng hơn cả loạt đạn ở trại Jack. Màn bắn súng giải quyết cốt truyện; còn lời thú nhận giải quyết nhân vật. Người xem từng bị Walt thuyết phục rằng ông là người cha bị dồn vào đường cùng nay nghe chính ông xác nhận điều phim đã gợi từ lâu: Heisenberg không phải chiếc áo khoác Walt mặc tạm, mà là con người ông vẫn mang bên trong.
Chi tiết nhỏ dễ bỏ qua: Walt không còn giọng ra lệnh. Trong cảnh này Walt gầy rộc, ho, và để Skyler giữ quyền kết thúc cuộc nói chuyện. Cũng trong cảnh này, ông xin được nhìn Holly, và chỉ đứng nhìn, không bế con lên. Với một người từng bế Holly đi khi bỏ trốn ở mấy tập trước, việc chỉ đứng nhìn là một kiểu biết điều muộn màng.
Những chi tiết cài sẵn để Felina khép lại
Nhiều thứ trong tập cuối đã được gieo từ các mùa trước. Xem lại, bạn sẽ thấy tập cuối giống một chuỗi trả lời hơn là một chuỗi bất ngờ.
| Chi tiết | Xuất hiện từ trước | Nghĩa của nó ở tập cuối |
|---|---|---|
| Chất độc ricin | Walt chế ricin từ những mùa đầu, từng định dùng nhiều lần mà không thành | Lần duy nhất nó được dùng đúng ý ông lại là để kết liễu Lydia, người giữ mối buôn cuối cùng |
| Khẩu súng máy trong cốp xe | Đoạn mở đầu mùa năm cho thấy Walt nhận một khẩu súng lớn cất trong cốp xe, phim chưa cho biết để làm gì | Câu hỏi treo suốt mười mấy tập được trả lời bằng cảnh trả thù băng Jack |
| Gretchen và Elliott | Hai người bạn cũ cùng lập công ty Gray Matter, nơi Walt rời đi từ trước khi phim bắt đầu | Món nợ tự ái lớn nhất của Walt; ông dùng họ để đưa tiền cho con trai |
| Phòng nấu | Nơi Walt lần đầu thấy mình giỏi hơn mọi người | Ông chết ở đó, tay đặt lên bồn thép như chạm vào thứ mình yêu |
| Tên tập Felina | Bài El Paso ông nghe trên đường về | Cách đọc của khán giả: chữ Felina xếp lại thành Finale, và ghép ký hiệu sắt, liti, natri — máu, hàng, nước mắt |
Hàng cuối là cách đọc của khán giả, không phải điều phim nói ra. Nó được chia sẻ rộng vì khớp đẹp với một bộ phim lấy hoá học làm xương sống, nhưng hãy xem nó là một trò chữ thú vị hơn là chìa khoá bắt buộc phải có.
Ba cách đọc: chuộc lỗi, chiến thắng, hay chỉ là chết đúng chỗ
Cách đọc chuộc lỗi. Walt cứu Jesse, để lại tiền cho con, cho Skyler một thứ để thoát tội. Theo cách này, tập cuối là nỗ lực sửa sai. Điểm mạnh: hành động đè Jesse xuống sàn là phản xạ không tính toán, và nó có thật trên màn hình. Điểm yếu: tiền gửi cho Walter Jr. vẫn là tiền của ma tuý và máu, và cậu con trai đã nói rõ không muốn gì từ cha.
Cách đọc chiến thắng. Walt lấy lại tên tuổi, giết những người cướp công thức của ông, buộc Gretchen và Elliott phục vụ ý ông, chết trước khi bị bắt. Theo cách này, Heisenberg thắng ván cuối. Điểm mạnh: mọi kế hoạch đều thành công, và nụ cười gần như mãn nguyện khi ông nhìn phòng nấu. Điểm yếu: ông mất gia đình, mất Hank, mất con trai, và chết một mình.
Cách đọc trung thực, được nhiều người chấp nhận nhất. Walt không thắng cũng không được tha, nhưng lần đầu ông thôi nói dối. Ông chết ở nơi ông thấy mình sống nhất, cảnh sát không kịp còng tay, bài hát cuối là một bản tình ca dành cho hàng ông nấu. Cách đọc này giữ được cả sự lạnh lùng của bộ phim lẫn chút thương cảm còn lại cho nhân vật.
Một chi tiết làm lung lay cả ba cách đọc. Walt chết một mình. Không ai ở bên, không ai nói lời từ biệt, người đầu tiên nhìn thấy ông là cảnh sát. Ai coi tập cuối là chiến thắng phải trả lời vì sao chiến thắng ấy trống trải như vậy; ai coi là chuộc lỗi phải trả lời vì sao không có ai để nhận lời xin lỗi.
Giả thuyết: Walt đã chết trong chiếc xe ở New Hampshire
Đây là giả thuyết của khán giả, không phải điều phim cho thấy. Ý chính: cảnh mở đầu, Walt ngồi trong xe lạnh cóng, cảnh sát tới gần, và ông thì thầm như cầu xin chỉ cần về nhà được. Chìa khoá rơi xuống như phép màu. Từ đó trở đi, mọi thứ chạy đúng như ông muốn. Vậy biết đâu toàn bộ phần còn lại là giấc mơ của một người sắp chết, giống cách một số phim kể cảnh cuối như mộng tưởng.
Chỗ mạnh của giả thuyết: sự trơn tru bất thường của tập cuối, chi tiết chìa khoá rơi, và việc bài El Paso kể về một người đàn ông quay về chỗ cũ để nhận cái chết. Chỗ yếu, và theo nhiều người là chỗ yếu quyết định: phim sau đó tiếp tục câu chuyện của Jesse trong phim El Camino, và Better Call Saul vẫn coi các sự kiện ấy là có thật. Hơn nữa, Felina có nhiều cảnh Walt không có mặt, như cảnh Lydia nhận điện thoại hay Jesse lái xe đi, thứ một giấc mơ của Walt khó chứa nổi.
Cách nhìn công bằng: giả thuyết này thú vị như một phép thử, buộc ta để ý rằng tập cuối được kể gần như theo mong muốn của Walt. Nhưng nếu coi nó là đáp án, bạn sẽ phải gạt đi nhiều thứ phim và các phần nối tiếp đã khẳng định.
Jesse và chiếc xe lao đi trong đêm
Nếu Walt có một cái kết mang dáng sân khấu, thì Jesse có một cái kết thô và thật. Cậu bị giam trong lồng, bị xích, bị ép nấu hàng, chứng kiến Todd giết Andrea. Khi cơ hội tới, việc đầu tiên cậu làm là dùng chính sợi xích ấy siết cổ Todd. Rồi Walt đẩy khẩu súng về phía cậu, bảo cậu bắn đi. Jesse nhìn vết thương trên bụng Walt và từ chối: muốn chết thì tự làm lấy. Đó là lần đầu trong cả bộ phim Jesse không làm điều Walt muốn.
Hai người gật đầu với nhau một lần, không nói lời từ biệt. Jesse lên chiếc xe của Todd, phá cổng, vừa khóc vừa cười trong đêm. Phim không cho biết cậu đi đâu, và với nhiều khán giả, cái kết bỏ ngỏ đó đủ rồi: cậu sống, cậu tự do, lần đầu sau rất lâu.
Phim El Camino sau này kể tiếp những ngày Jesse trốn chạy, nên nếu bạn muốn biết cậu có thoát được hay không, câu trả lời nằm ở đó. Nhưng chỉ xét riêng Felina, cảnh chiếc xe lao đi là đối trọng của cảnh Walt nằm xuống: một người kết thúc trong căn phòng mình đã dựng, một người thoát ra khỏi căn phòng người khác nhốt mình.
Xem lại Felina lần hai, nên để ý gì
Lần đầu xem, người ta thường dán mắt vào màn bắn súng. Lần hai, những chỗ đáng nhìn lại nằm ở nơi khác.
- Cách Walt nhìn từng người lần cuối: Skyler, Holly, Walter Jr. từ một chỗ nấp xa, Jesse, và cuối cùng là bồn thép. Thứ tự ấy nói ai thật sự là tình yêu cuối của ông.
- Gương mặt Walt khi Lydia nghe điện thoại: không hả hê, chỉ mệt. Một người vừa hoàn thành kế hoạch chứ không phải vừa thắng.
- Khoảnh khắc Walt nhìn thấy hình mình phản chiếu trên mặt bồn thép, như nhìn lại chính mình lần cuối.
- Những lần Walt cười trong tập: hầu hết đều xuất hiện khi ông được làm điều mình giỏi, gần như không lần nào khi ông ở cạnh gia đình.
- Lời bài Baby Blue nói về một người không quên được người mình yêu; nhiều người đọc đó là lời Walt gửi cho thứ hàng xanh mang tên ông.
Nếu thích kiểu cái kết để nhân vật chính tự chọn cách mình ra đi sau khi đã đi quá xa, bạn có thể xem tiếp Better Call Saul để thấy một lựa chọn rất khác của một người cũng từng chọn tiền thay vì mình, hoặc đọc lại cái kết của các phim băng đảng cổ điển, nơi người cầm quyền thường kết thúc trong cô độc.
Câu hỏi thường gặp
Walter White có chết trong tập cuối Breaking Bad không?
Có. Walt trúng một viên đạn từ chính khẩu súng máy ông giấu trong cốp xe khi lao tới che cho Jesse. Ông đi vào phòng nấu, chạm tay lên dụng cụ, rồi ngã xuống và chết khi cảnh sát ập vào. Phim không để ông bị bắt.
Walt nói gì với Skyler ở lần gặp cuối?
Ông thừa nhận ông làm tất cả vì bản thân, vì ông thích và giỏi việc đó, và lúc ấy ông thấy mình sống thật. Đây là lần đầu ông bỏ lý do vì gia đình mà ông lặp lại suốt cả bộ. Ông cũng đưa cô toạ độ nơi chôn Hank để cô thương lượng với công tố.
Tiền của Walt có tới được tay con trai không?
Tập cuối chỉ cho thấy Walt giao tiền cho Gretchen và Elliott và dọa họ phải chuyển cho Walter Jr. khi cậu tròn mười tám tuổi. Phim không cho thấy món tiền có tới nơi hay không, nên đây là chỗ bỏ ngỏ; nhiều người tin là có vì hai người kia quá sợ.
Jesse Pinkman sống hay chết, và đi đâu?
Jesse sống. Cậu từ chối bắn Walt rồi lái xe của Todd thoát khỏi khu trại. Tập cuối không nói cậu đi đâu; phim El Camino sau này kể tiếp hành trình trốn chạy của cậu, nên muốn biết đầy đủ thì xem phim đó.
Có phải tập cuối chỉ là giấc mơ của Walt trong xe?
Đó là giả thuyết của khán giả, dựa vào chi tiết chìa khoá rơi đúng lúc và việc mọi kế hoạch đều trơn tru. Nhưng tập cuối có nhiều cảnh không có Walt, và các phim nối tiếp vẫn coi sự kiện là thật, nên phần lớn người xem không nhận giả thuyết này làm đáp án.
Tên tập Felina có nghĩa gì?
Tên tập gắn với bài hát El Paso có nhân vật Feleena mà Walt nghe trên đường về. Khán giả còn chỉ ra chữ Felina xếp lại thành Finale và ghép được ký hiệu hoá học của sắt, liti, natri. Phần sau là cách đọc của người xem, thú vị nhưng không bắt buộc.