Bài có tiết lộ nội dung toàn bộ phim The Sixth Sense, kể cả cú lật ở cảnh cuối; nếu chưa xem, nên để dành bài này lại.
Cái kết của The Sixth Sense cho thấy bác sĩ tâm lý trẻ em Malcolm Crowe đã chết ngay từ cảnh mở đầu, khi người bệnh cũ Vincent Grey đột nhập vào nhà và bắn anh. Suốt phần còn lại của phim, Malcolm là một trong những người chết mà cậu bé Cole nhìn thấy, chỉ là anh không biết điều đó. Anh tưởng mình đang chữa cho Cole, tưởng vợ mình lạnh nhạt vì hôn nhân rạn nứt. Thật ra người duy nhất nói chuyện với anh suốt phim là Cole, và cái lạnh của Anna là nỗi đau của người goá chồng.
Phần dưới kể lại cảnh cuối, gom những chi tiết phim đã cài từ đầu, tách rõ điều phim cho thấy với cách đọc của khán giả, và giải thích vì sao cú lật này vẫn đứng được khi bạn xem lần hai, lần ba.
Chuyện gì xảy ra ở cảnh cuối
Sau khi giúp Cole giải quyết chuyện của cô bé Kyra và thấy cậu bắt đầu sống bình thường hơn, Malcolm về nhà. Anna đang ngủ trên ghế trước tivi, đoạn băng đám cưới của hai người vẫn đang chạy. Theo lời khuyên của Cole, anh định nói chuyện với vợ lúc cô ngủ. Trong giấc ngủ, Anna hỏi vì sao anh bỏ cô đi, và chiếc nhẫn cưới tuột khỏi tay cô, lăn trên sàn.
Đó là chiếc nhẫn của Malcolm. Anh nhìn xuống bàn tay mình và thấy không có nhẫn. Những câu Cole từng nói ùa về: có những người chết không biết mình đã chết, họ chỉ thấy điều họ muốn thấy. Malcolm nhìn thấy vết máu trên áo mình, và phim cho chạy lại trong đầu anh những khoảnh khắc lẽ ra anh phải nhận ra từ lâu.
Anh không hoảng loạn. Anh nói với Anna rằng cô chưa bao giờ đứng thứ hai trong lòng anh, rằng anh có thể đi được rồi, chúc cô ngủ ngon. Hình ảnh nhoà dần trong một vùng sáng trắng. Câu chuyện của Malcolm khép lại cùng lúc với câu chuyện của Cole: cả hai đều học được cách nói chuyện với người còn lại ở phía bên kia.
Những chi tiết phim cài sẵn mà lần đầu ít ai để ý
Cảnh Malcolm ngồi chờ cùng mẹ Cole. Lần đầu Malcolm tới nhà, anh và Lynn ngồi đối diện nhau trong phòng khách, im lặng. Ta tưởng hai người lớn vừa nói chuyện xong. Thật ra Lynn chỉ ngồi chờ con đi học về, không hề thấy ai. Khi Cole bước vào, cô đứng dậy đi ra, không một lời với khách.
Bữa tối kỷ niệm ngày cưới. Malcolm tới muộn, xin lỗi, nói một tràng. Anna không nhìn anh, không đáp, tự cầm hoá đơn, chúc mừng ngày kỷ niệm rồi đứng dậy. Ta đọc đó là giận dỗi. Xem lại, đó là một người phụ nữ ăn tối một mình trong ngày cưới của mình.
Không ai ngoài Cole nói chuyện với Malcolm. Đây là luật ngầm phim giữ rất chặt. Bạn có thể tua lại từng cảnh: chẳng có nhân viên nhà hàng, người qua đường hay đồng nghiệp nào trò chuyện với anh. Mọi cảnh anh có mặt cùng người khác đều được dựng để ta tự điền vào phần đối thoại.
Cái lạnh. Cole nói khi những người chết nổi giận, trời trở lạnh. Ở những cảnh Malcolm có mặt bên Anna, có lúc hơi thở của cô hiện thành khói dù đang trong nhà. Ta nghĩ chuyện lò sưởi; phim đang nói chuyện khác.
Băng ghi âm của Vincent. Khi nghe lại cuốn băng buổi trị liệu năm xưa, Malcolm phát hiện một giọng nói lạ bằng tiếng Tây Ban Nha lúc anh rời phòng. Cậu bé Vincent ngày ấy có lẽ cũng thấy những gì Cole thấy. Chi tiết này khiến Malcolm tin Cole, và cũng nối anh với phát súng ở đầu phim.
Màu đỏ. Nhiều người xem lại để ý màu đỏ hay xuất hiện ở những chỗ cõi người chết chạm vào cõi người sống, như căn lều vải trong phòng Cole hay tay nắm cửa căn phòng dưới tầng hầm mà Malcolm không mở được. Đây là cách đọc phổ biến về hình ảnh, phim không nói thẳng.
Vì sao cú lật này "ăn" mà không bị coi là ăn gian
Một cú lật bị khán giả ghét khi họ thấy mình bị giấu thông tin. The Sixth Sense làm ngược lại: mọi thông tin đều nằm trên màn hình, chỉ là được đặt sau một giả định mà ta tự dựng. Sau cảnh súng nổ, phim chuyển sang mùa thu năm sau, Malcolm đứng trên phố theo dõi Cole. Ta mặc định anh đã bình phục. Phim không hề nói vậy, nó chỉ để ta tự kết luận.
Thứ hai, cú lật không làm câu chuyện chính sụp đổ. Chuyện cậu bé sợ hãi tìm được cách sống với năng lực của mình vẫn nguyên vẹn khi biết sự thật. Cú lật chỉ phủ thêm một lớp nghĩa: người bác sĩ đang giúp cậu cũng là một trong những linh hồn cần được nghe. Nhiều cú lật tệ phá huỷ mọi điều đã xảy ra; cú lật này làm chúng nặng thêm.
Thứ ba, nó trả lời câu hỏi mà chính phim đặt ra. Cole nói người chết không biết mình đã chết. Ta nghe câu ấy như một thông tin về ma, không nghĩ nó áp vào nhân vật đang ngồi đối diện cậu. Đến lúc nó áp vào, ta không thấy bị lừa, ta thấy mình đã được báo mà không nghe.
Cole có biết Malcolm đã chết không: các cách đọc
Đây là câu khán giả hỏi nhiều nhất sau khi xem xong. Phim không có cảnh nào Cole nói thẳng với Malcolm, nên mỗi cách đọc dựa vào một nhóm chi tiết khác nhau.
| Cách đọc | Căn cứ trong phim | Chỗ yếu |
|---|---|---|
| Cole biết từ đầu | Cậu nhìn thấy người chết khắp nơi; cậu sợ hãi, né tránh Malcolm ở những lần gặp đầu; cậu khuyên anh nói chuyện với vợ lúc cô ngủ, một lời khuyên rất hợp với người đã chết | Cole không bao giờ nói ra, và quan hệ hai người ấm dần như thầy trò bình thường |
| Cole không chắc | Malcolm không có dấu hiệu đáng sợ như những hồn ma khác, không lạnh, không giận dữ với cậu; với một đứa trẻ, anh trông như người thật | Khó giải thích vì sao cậu bé nhạy với người chết như vậy lại không nhận ra |
| Cole biết dần và chọn im lặng | Cậu cần Malcolm như Malcolm cần cậu; nói ra lúc ấy có thể làm anh biến mất trước khi kịp giúp cậu | Là cách đọc từ phía khán giả, phim không có câu nào khẳng định |
Cách đọc được nhiều người chia sẻ nhất là Cole biết, hoặc ít ra đã đoán ra, và chuyện cậu dặn Malcolm nói chuyện với vợ khi cô ngủ là lời gợi ý tế nhị nhất cậu có thể đưa ra. Nhưng đây vẫn là cách đọc, không phải điều phim khẳng định.
Cái kết nói gì về chủ đề của phim
The Sixth Sense mang vỏ phim kinh dị nhưng lõi là chuyện giao tiếp. Cole không nói được với mẹ điều cậu thấy. Malcolm không nói được với vợ điều anh muốn. Lynn không nói được với con nỗi lo của mình. Phim kết bằng hai cuộc trò chuyện được nói ra cùng lúc: Cole kể cho mẹ trong chiếc xe kẹt giữa dòng xe, rằng bà ngoại đã trả lời câu hỏi cô từng thì thầm bên mộ, và Malcolm nói với Anna lời từ biệt.
Cảnh trong xe thường bị lu mờ vì cú lật ngay sau đó, nhưng với nhiều người nó mới là cao trào cảm xúc. Lynn khóc khi nghe con nói những điều chỉ mẹ cô biết. Lần đầu tiên năng lực của Cole không phải là gánh nặng mà là món quà cậu đem cho người khác.
Cách đọc chung là: người chết trong phim không đáng sợ vì họ là ma, họ đáng sợ vì họ có chuyện chưa nói xong. Malcolm cũng vậy. Khi anh nói xong, anh được đi. Cú lật vì thế không chỉ là mẹo kể chuyện; nó là điểm chốt của chủ đề.
Xem lại lần hai, để ý những gì
Bộ phim này đổi hẳn khi xem lần hai. Thay vì hỏi chuyện gì sẽ xảy ra, bạn sẽ đi soi xem phim đã giấu bằng cách nào. Vài điểm đáng chú ý:
- Đếm xem trong mỗi cảnh, ai thật sự nhìn vào Malcolm và đáp lời anh. Bạn sẽ chỉ đếm được một người.
- Để ý những lúc Malcolm định làm một việc cần người khác phản ứng, như mở cửa hay gọi người, rồi phim cắt sang cảnh khác.
- Nghe lại cảnh nhà hàng mà không nhìn hình. Lời Anna nói đứng một mình vẫn trọn nghĩa, như thể không có ai ngồi đối diện.
- Theo dõi cảm xúc của Anna như một người goá chồng chứ không phải người vợ giận chồng. Từng cử chỉ khớp ngay vào chỗ.
- Để ý những lần Malcolm bước vào một căn phòng có người: không ai quay đầu, không ai mời ngồi, và phim luôn có lý do khác để ta không thắc mắc.
Nếu bạn thích kiểu cú lật đặt lại toàn bộ góc nhìn mà không giấu dữ kiện, The Others và Shutter Island là hai phim cùng kiểu, mỗi phim một cách giấu khác.
Vincent Grey: cảnh mở đầu soi vào cảnh cuối
Người ta hay nhớ cảnh mở đầu như cú sốc để khởi động phim, nhưng nó là một nửa của cái kết. Malcolm vừa được thành phố vinh danh, đang ăn mừng với Anna thì phát hiện có người đột nhập. Đó là Vincent, một cậu bé anh từng điều trị, giờ đã thành người đàn ông gầy gò, run rẩy, trách anh đã không giúp được mình. Malcolm không nhận ra Vincent ngay, rồi nhận ra quá muộn.
Cả bộ phim sau đó là lần thứ hai Malcolm được trao một đứa trẻ giống Vincent. Lần này anh chịu tin điều đứa trẻ nói, dù nó nghe vô lý. Cách đọc phổ biến coi Cole là cơ hội sửa sai của Malcolm, và chỉ khi sửa xong anh mới được phép nhìn thấy sự thật về mình. Nếu Malcolm biết mình đã chết ngay từ đầu, có lẽ anh đã không kiên nhẫn với Cole đến vậy.
Đặt cạnh nhau, hai cảnh tạo thành một vòng: mở đầu bằng một lời trách mà Malcolm không trả lời được, kết bằng một lời từ biệt anh nói trọn. Đó là lý do phần lớn khán giả thấy cái kết buồn mà dịu, chứ không phải chỉ là một cú lừa.
Câu hỏi thường gặp
Malcolm chết từ lúc nào trong phim The Sixth Sense?
Malcolm chết ngay trong cảnh mở đầu, khi Vincent Grey, một người bệnh cũ của anh, đột nhập vào nhà và bắn anh rồi tự kết liễu. Mọi cảnh sau đó, từ lúc anh theo dõi Cole trên phố, đều là Malcolm sau khi đã chết.
Vì sao Anna không nói chuyện với Malcolm?
Vì cô không nhìn thấy, không nghe thấy anh. Những lần ta tưởng cô lạnh nhạt, như bữa tối kỷ niệm ngày cưới, thật ra là cảnh cô ở một mình với nỗi nhớ chồng. Đến cuối phim cô mới nói với anh, và đó là lúc cô đang ngủ.
Cole có biết Malcolm là người chết không?
Phim không có câu trả lời thẳng. Cách đọc phổ biến là Cole biết hoặc đã đoán ra, vì cậu nhìn thấy người chết khắp nơi và chính cậu khuyên Malcolm nói chuyện với vợ khi cô ngủ. Nhưng cũng có người cho rằng với một đứa trẻ, Malcolm trông quá giống người sống.
Chiếc nhẫn cưới ở cuối phim có ý nghĩa gì?
Chiếc nhẫn tuột khỏi tay Anna là nhẫn của Malcolm, và đó là bằng chứng vật chất đầu tiên khiến anh nhận ra mình đã chết. Từ đầu phim anh chưa từng để ý mình không còn đeo nhẫn, đúng như Cole nói, người chết chỉ thấy điều họ muốn thấy.
Màu đỏ trong The Sixth Sense có nghĩa gì?
Nhiều người xem lại để ý màu đỏ hay xuất hiện ở những chỗ có liên hệ với người chết hoặc những khoảnh khắc căng thẳng, như căn lều trong phòng Cole hay tay nắm cửa tầng hầm. Đây là cách đọc hình ảnh phổ biến của khán giả, phim không giải thích bằng lời.
Sau cái kết Malcolm đi đâu?
Phim chỉ cho thấy Malcolm nói lời từ biệt với Anna rồi hình ảnh nhoà vào ánh sáng trắng. Cách đọc chung là anh đã xong chuyện còn dang dở và được ra đi thanh thản. Phim không tả nơi anh đến, và cũng không cần tả.