CuoiCung.comCuối Cùng
Tiểu thuyết và kịch kinh điển

Giải thích cái kết Of Mice and Men: vì sao George bắn Lennie bên bờ sông

George bắn Lennie ở đúng vũng nước đầu truyện, vừa kể lại giấc mơ trang trại. Thương xót hay phản bội, và con chó già của Candy đã báo trước cái kết thế nào.

A theatre foyer after an evening show, red carpet and warm lights, two Vietnamese friends lean on a railing talking quietly, one in a rust jacket, seen from behind

Bài có tiết lộ nội dung toàn bộ tiểu thuyết ngắn Of Mice and Men (Của chuột và người) của John Steinbeck, kể cả chương cuối; nếu chưa đọc, nên để dành.

George bắn Lennie để Lennie chết nhẹ nhàng trong tay người thân nhất, thay vì bị đám đông do Curley dẫn đầu hành hạ hoặc bị nhốt suốt đời, sau khi Lennie vô tình làm chết vợ của Curley. Đó là một hành động thương xót, nhưng đồng thời là lúc George tự tay giết luôn giấc mơ trang trại nhỏ mà hai người nuôi suốt truyện. Cái kết nói rằng với những người lao động nghèo, lang bạt như họ, giấc mơ có một mảnh đất riêng chưa bao giờ thật sự với tới được.

Bài kể lại chương cuối, chỉ ra những chi tiết Steinbeck cài từ trang đầu để cái kết thấy tất yếu, và trình bày công bằng hai cách nhìn hành động của George mà người đọc vẫn tranh cãi.

Chuyện gì xảy ra ở chương cuối

Chiều Chủ nhật, Lennie ngồi một mình trong chuồng ngựa với con chó con vừa chết vì cậu mạnh tay. Vợ của Curley, người phụ nữ cô đơn mà truyện không bao giờ gọi bằng tên riêng, vào nói chuyện. Cô kể giấc mơ đóng phim của mình, rồi để Lennie vuốt mái tóc mềm. Lennie nắm chặt quá, cô hoảng và kêu lên, Lennie càng ghì để cô im, và cô chết trong tay cậu. Lennie không hiểu hết điều vừa xảy ra, chỉ nhớ lời George dặn: có chuyện gì thì chạy về chỗ bụi cây bên vũng nước.

Candy phát hiện xác, gọi George. George hiểu ngay chuyện gì sẽ xảy ra với Lennie. Khi Curley tập hợp đàn ông đi săn Lennie, Carlson phát hiện khẩu súng lục của mình đã mất; mọi người đoán Lennie lấy. Thật ra người lấy là George.

Ở bờ sông, chương cuối mở bằng cảnh một con diệc đứng im rồi đớp gọn con rắn nước. Lennie ngồi đó, thấy những ảo ảnh trách mắng mình: bà dì Clara đã mất và một con thỏ khổng lồ nói rằng George sẽ bỏ cậu. George tới, ngồi xuống, không mắng. Anh bảo Lennie nhìn sang bên kia sông và kể lại giấc mơ quen thuộc: một mảnh đất nhỏ, mấy con thỏ, không ai đuổi đi. Trong lúc Lennie đang hình dung nơi ấy, George nổ súng.

Đám đông tới. George để họ tin rằng anh giằng được súng từ tay Lennie. Chỉ Slim hiểu, bảo George rằng anh buộc phải làm vậy, rồi dắt anh đi. Carlson nhìn theo, không hiểu hai người kia đang buồn chuyện gì. Truyện kết thúc ở đó.

Những chi tiết đã cài từ trang đầu

Of Mice and Men là truyện ngắn, và gần như mọi chi tiết đều quay lại ở cái kết. Bảng dưới đặt từng chi tiết cạnh ý nghĩa của nó khi đã biết chương cuối.

Chi tiếtNghĩa của nó ở cái kết
Truyện mở và kết ở cùng một vũng nước bên sông SalinasVòng tròn khép lại: chỗ George dặn Lennie trốn khi có chuyện trở thành chỗ Lennie chết. Lời dặn ở chương một là lời hẹn ở chương cuối.
Lennie giữ con chuột chết trong túi, rồi làm chết con chó conMỗi lần là một bậc lớn hơn: chuột, chó con, rồi một con người. Lennie yêu những thứ mềm, và sức của cậu giết chúng.
Chuyện ở thị trấn Weed: Lennie túm váy một cô gáiĐúng kiểu tai nạn ấy lặp lại với vợ của Curley, chỉ là lần này không chạy kịp.
Carlson bắn con chó già của Candy vào sau đầuGeorge bắn Lennie đúng cách đó, bằng chính khẩu súng đó. Candy từng nói lẽ ra ông nên tự tay làm, không để người lạ làm.
Candy góp tiền cho giấc mơ trang trạiLúc giấc mơ gần thành thật nhất cũng là lúc nó vỡ. Ngay khi thấy xác, George thừa nhận anh nghĩ mình đã biết từ đầu rằng hai người sẽ không bao giờ làm được.
Con diệc đớp con rắn nước ở đầu chương cuốiThiên nhiên tiếp tục vận hành, kẻ mạnh ăn kẻ yếu, không ai để ý. Lennie chết trong một khung cảnh vẫn yên bình.

Chi tiết con chó của Candy là chìa khoá được nhắc nhiều nhất. Ở chương ba, cả lán im lặng chờ tiếng súng bên ngoài. Chương cuối lặp lại cảnh ấy, chỉ khác là lần này người cầm súng là người yêu thương nhất, và đó chính là điều Candy từng ước mình đã làm.

Thương xót hay phản bội: hai cách nhìn hành động của George

Cách đọc phổ biến nhất: đó là lòng thương. Curley muốn giết Lennie và có lẽ muốn hành hạ cậu trước. Nếu không bị giết, Lennie sẽ bị nhốt ở nơi không ai hiểu cậu. George chọn cho Lennie một cái chết không sợ hãi, giữa lúc cậu đang vui nhất, nghe kể về những con thỏ. Căn cứ: giọng George trong cảnh cuối dịu dàng, anh không hề trách Lennie, và Slim, nhân vật được truyện cho là sáng suốt nhất, xác nhận George đúng.

Cách đọc thứ hai: George cũng giải thoát chính mình. Suốt truyện George than rằng không có Lennie, anh có thể sống dễ dàng, có việc, có tiền, tối vào thị trấn. Một số người đọc cho rằng trong hành động ấy có cả phần mệt mỏi của George. Chỗ yếu: truyện không hề cho thấy George nhẹ nhõm sau đó; anh tê dại, và cái kết không có gì giống tự do.

Một góc khác: chẳng có lựa chọn nào đúng. Có người đọc xem cái kết như một lời buộc tội thế giới quanh họ hơn là bàn chuyện George đúng sai. Một người như Lennie không có chỗ trong thế giới ấy: không trại nào giữ cậu, không luật nào bảo vệ cậu. Khi mọi lối ra đều xấu, George chỉ chọn được cái ít tàn nhẫn nhất.

Câu của Carlson ở dòng cuối. Carlson không hiểu vì sao George và Slim buồn. Người đọc thường bỏ qua câu này, nhưng nó cho thấy khoảng cách giữa người hiểu và người không hiểu tình bạn của George và Lennie, và cho thấy thế giới ấy đa số là những người như Carlson.

Giấc mơ trang trại: vì sao nó phải chết

Giấc mơ có mảnh đất riêng là sợi dây buộc George và Lennie với nhau. George kể nó như kể chuyện cổ tích cho trẻ con, Lennie thuộc lòng và luôn nhắc phần mình được chăm thỏ. Giấc mơ lan ra: Candy, người già sắp bị đuổi vì vô dụng, xin góp tiền tiết kiệm để được đi cùng. Ngay cả Crooks, người chăn ngựa da đen bị cô lập, cũng có lúc muốn tham gia, dù trước đó ông nói đã thấy hàng trăm người mang giấc mơ ấy và chưa ai có được mảnh đất nào.

Lời của Crooks là cách Steinbeck nói thẳng với người đọc. Những người làm thuê theo mùa vụ trong truyện không có chỗ đứng, không có gia đình, không ai chờ. Giấc mơ có một chỗ của riêng mình là thứ giữ họ sống tiếp, nhưng hệ thống họ đang sống trong đó không có đường nào dẫn tới nó. Cái kết không phải tai nạn rủi ro; nó là kết cục được báo trước ngay trong tên truyện.

Tên truyện lấy từ một bài thơ của Robert Burns về con chuột bị lưỡi cày phá tổ, trong đó có ý rằng kế hoạch chu đáo nhất của cả chuột lẫn người cũng thường hỏng. George kể giấc mơ lần cuối để Lennie chết trong nó, và cũng là lần cuối giấc mơ ấy được kể. Không ai còn kể nó cho George nghe nữa.

Vợ của Curley: người hay bị đọc sai

Lần đọc đầu, nhiều người thấy vợ của Curley chỉ là nguyên nhân gây hoạ: cô lảng vảng quanh lán, ăn mặc khêu gợi, tán chuyện với đàn ông, và vì cô mà Lennie gặp nạn. Cánh đàn ông trong truyện cũng nhìn cô như vậy. Nhưng cảnh cuối của cô trong chuồng ngựa cho thấy một người khác: một cô gái trẻ cưới vội một người đàn ông cô không ưa, không ai trong trại nói chuyện với cô, và cô cũng có một giấc mơ về một cuộc đời khác, giống hệt các nhân vật nam.

Việc truyện không cho cô một cái tên riêng là có chủ ý. Cô chỉ được định nghĩa qua người chồng. Steinbeck tả cô sau khi chết bằng giọng rất khác: khuôn mặt hết vẻ cáu kỉnh và đói khát được chú ý, trông trẻ và dịu lại. Chỉ khi đã chết, cô mới được nhìn như một con người.

Đặt cô cạnh Lennie, Candy và Crooks, cái kết hiện ra như một bức tranh về những người cô đơn nhất ở trại. Mỗi người có một giấc mơ, không ai có được. Người đọc lần hai thường thấy cảnh trong chuồng ngựa không phải cảnh một người đàn bà dụ dỗ, mà là cảnh hai con người cô độc nói chuyện qua nhau, không ai thật sự nghe ai.

Bản kịch, bản phim và đọc lại lần hai

Steinbeck viết Of Mice and Men gần như một vở kịch: mỗi chương mở bằng một đoạn tả bối cảnh như chỉ dẫn sân khấu, sau đó gần như toàn là thoại và hành động trong một không gian. Truyện được đưa lên sân khấu không lâu sau khi in, và cái kết bên bờ sông vẫn giữ. Các bản phim mà người đọc hay nhắc cũng giữ cảnh George và Lennie ngồi nhìn sang bên kia sông, vì đó là trái tim của câu chuyện.

Khi đọc lại, nên để ý những lần George kể giấc mơ và Lennie chen vào phần thỏ; cách George mắng Lennie rồi ngay lập tức mềm lại; đoạn Slim hỏi vì sao hai người đi cùng nhau, và câu trả lời của George về chuyện quen nhau từ bé; cảnh Carlson thuyết phục Candy về con chó già, trong đó có cả lý lẽ con vật đang khổ. Chính lý lẽ ấy là thứ George mang tới bờ sông.

Nếu thích kiểu cái kết người ta làm điều tàn nhẫn nhất vì thương, có thể đọc The Grapes of Wrath của chính Steinbeck, cũng về người lao động lang bạt, hoặc Flowers for Algernon của Daniel Keyes, một câu chuyện khác về người có trí tuệ khác thường và cái giá của nó. Trong danh mục này, Đồi gió hú và The Road cũng kết bằng những lựa chọn khó giữa người thân.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao George phải bắn Lennie?

Sau khi Lennie vô tình làm chết vợ của Curley, Curley dẫn đám đông đi săn cậu và có ý giết. George chọn tự tay làm để Lennie chết nhanh, không sợ hãi, trong lúc nghe kể giấc mơ trang trại, thay vì bị hành hạ hay giam cả đời.

Lennie có biết mình sắp chết không?

Truyện cho thấy Lennie không biết. Cậu đang nhìn sang bên kia sông, hình dung mảnh đất và những con thỏ theo lời George kể. Cậu chỉ lo George giận mình, và George bảo anh không giận. Chính điều đó làm cảnh cuối đau hơn.

Con chó của Candy liên quan gì đến cái kết?

Carlson bắn con chó già của Candy vào sau đầu để nó khỏi khổ, và Candy hối hận vì đã không tự tay làm. George bắn Lennie bằng chính khẩu súng của Carlson, cùng cách đó, và tự tay làm điều Candy từng ước.

George có còn giữ giấc mơ trang trại sau khi Lennie chết không?

Truyện không nói rõ, nhưng ngay khi thấy xác vợ của Curley, George đã nói anh nghĩ mình biết từ đầu rằng hai người sẽ không bao giờ có mảnh đất ấy. Không có Lennie, giấc mơ mất lý do để tồn tại.

Vợ của Curley có tên không?

Không. Suốt truyện, cô chỉ được gọi là vợ của Curley. Nhiều người đọc xem đó là chủ ý của Steinbeck, cho thấy cô bị nhìn như vật sở hữu của chồng và là một trong những người cô đơn nhất trong trại.

Slim nói gì với George ở cuối truyện?

Slim là người duy nhất hiểu chuyện gì đã xảy ra. Ông nói với George rằng anh buộc phải làm vậy, rồi dắt George đi uống rượu. Carlson nhìn theo và không hiểu hai người kia buồn vì điều gì.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138