Bài có tiết lộ nội dung tập cuối Better Call Saul (Saul Gone) và một số chi tiết liên quan Breaking Bad; nếu chưa xem hết, nên để dành.
Better Call Saul kết thúc khi Jimmy McGill, đã bị bắt dưới thân phận Gene ở Omaha và có trong tay thoả thuận chỉ bảy năm rưỡi tù, bất ngờ tự thú hết mọi chuyện trước toà và nhận mức án 86 năm. Cách đọc được nhiều người chấp nhận nhất: Jimmy đổi tự do lấy việc được làm lại chính mình — bỏ hẳn cái tên Saul Goodman, nhận trách nhiệm, và để Kim nhìn thấy con người thật của anh lần cuối.
Câu hỏi người xem hay đặt là: vì sao một kẻ lừa giỏi như Saul lại vứt bỏ thoả thuận tốt nhất đời mình? Bài này đi qua những gì xảy ra trong tập cuối, ba cảnh hồi tưởng về cỗ máy thời gian, lời tự thú trước toà, điếu thuốc với Kim, và những gì cái kết nói về cả hai bộ phim.
Tập cuối diễn ra thế nào
Tập cuối mở bằng một cảnh hồi tưởng trong sa mạc, rồi quay về hiện tại, được quay đen trắng như mọi cảnh ở thời Gene. Sau khi bị một bà cụ ở Omaha phát hiện, Gene trốn trong một thùng rác và bị cảnh sát bắt. Trong phòng thẩm vấn, anh lập tức hoá lại thành Saul Goodman. Anh gọi Bill Oakley làm luật sư, ngồi với công tố liên bang và Marie, vợ goá của Hank, rồi dựng một câu chuyện trong đó chính anh là nạn nhân bị Walter White ép buộc. Bằng tài thuyết phục, anh ép mức án từ chung thân xuống còn bảy năm rưỡi.
Rồi anh nghe tin Kim đã tự khai về cái chết của Howard Hamlin với vợ goá của Howard và với công tố. Saul đổi kế hoạch. Anh báo với bên công tố rằng có thông tin mới về Kim, khiến cô phải có mặt ở phiên toà. Trước mặt cô, anh tự thú tất cả: anh không bị ép, anh đã tham gia vì tiền, anh đã có thể dừng lại bất cứ lúc nào. Anh còn nhận phần trách nhiệm trong cái chết của Chuck, người anh trai, điều chưa từng ai buộc anh nhận.
Anh nói tên mình là James McGill. Toà tuyên 86 năm tù. Trên xe chở tù, các tù nhân khác nhận ra anh và hô vang tên Saul. Trong trại, anh làm bánh mì. Kim tới thăm, vào trại với tư cách luật sư. Hai người đứng dựa tường, chia một điếu thuốc như những ngày đầu ở bãi đỗ xe. Kim bước đi, Jimmy đứng nhìn theo và giơ hai ngón tay làm súng như ngày trước.
Ba cảnh hồi tưởng về cỗ máy thời gian
Tập cuối được dệt bằng ba cảnh quá khứ, mỗi cảnh Jimmy hỏi một người cùng một câu: nếu có cỗ máy thời gian, bạn sẽ quay về đâu. Câu trả lời của mỗi người nói về chính họ, và nói về Jimmy.
| Người được hỏi | Câu trả lời | Điều nó nói về Jimmy |
|---|---|---|
| Mike, trong sa mạc | Mike muốn quay về ngày đầu tiên ông nhận tiền hối lộ khi còn là cảnh sát, rồi nghĩ thêm về những ngày khác ông muốn sửa | Mike biết chính xác chỗ đời mình rẽ sai; Jimmy lúc ấy chỉ nghĩ tới chuyện kiếm tiền |
| Walter White, trong tầng hầm trốn | Walt nhắc tới việc rời bỏ công ty Gray Matter, chỗ hối tiếc lớn nhất của ông | Jimmy chế giễu Walt, nhưng chính anh cũng không dám nói thật mình hối tiếc điều gì |
| Chuck, trong căn nhà của Chuck | Chuck nói rằng nếu không thích con đường mình đang đi, quay lại chẳng có gì xấu hổ; khi Jimmy đi, Chuck mở cuốn The Time Machine của H. G. Wells | Lời khuyên Jimmy nhận từ người anh, mà mãi tới phiên toà anh mới làm theo |
Đặt ba cảnh cạnh nhau, ta thấy Jimmy dần đi từ người hỏi cho vui tới người phải tự trả lời. Lời tự thú trước toà chính là cỗ máy thời gian của anh: không quay về quá khứ được, nhưng quay về được con người trước khi thành Saul.
Vì sao Jimmy vứt bỏ thoả thuận bảy năm rưỡi
Lý do trực tiếp là Kim. Kim đã tự thú, chấp nhận đối mặt với hậu quả, thậm chí có thể bị kiện dân sự. Jimmy, người vẫn đang lừa để thoát, bỗng thấy mình nhỏ bé cạnh cô. Anh muốn Kim thấy anh không còn là Saul. Phiên toà là sân khấu cuối cùng, và lần này anh dùng tài nói của mình để nói thật.
Lý do sâu hơn nằm ở cái tên. Suốt bộ phim, Saul Goodman là chiếc áo Jimmy mặc để không phải là Jimmy, người em bị Chuck coi thường, người không bao giờ được coi là luật sư thật. Ở Omaha, anh lại mặc chiếc áo Gene. Mỗi cái tên là một lần trốn. Khi nói với toà rằng tên mình là James McGill, anh không chỉ nhận tội, anh nhận lại chính mình.
Một cách đọc khác, cũng được nhiều người chia sẻ, cho rằng Jimmy chưa hoàn toàn thay đổi. Lời tự thú vẫn có chút trình diễn, vẫn được dàn dựng để Kim chứng kiến. Ngay cả lúc thú nhận, anh vẫn là người biết cách làm khán giả phải nhìn mình. Nhưng cách đọc này không phủ nhận rằng lần này cái giá là thật: 86 năm, không có lối thoát nào được giữ lại.
Điếu thuốc và những ngón tay súng: cảnh cuối nghĩa là gì
Điếu thuốc chia đôi. Ở những mùa đầu, Jimmy và Kim hay đứng dựa tường bãi đỗ xe chia nhau một điếu thuốc. Đó là khoảnh khắc riêng của họ, nơi họ không phải là luật sư, không phải người lừa. Tập cuối lặp lại đúng hình ảnh ấy trong phòng thăm tù. Mọi thứ đã mất, nhưng khoảnh khắc ấy vẫn còn.
Màu đen trắng. Thời Gene được quay đen trắng, như một đời sống đã cạn màu. Cảnh cuối với Kim vẫn đen trắng. Nhiều người đọc đó là dấu hiệu rằng Jimmy không được tha thứ trọn vẹn, cũng không được sống lại; anh chỉ được một khoảnh khắc chân thật trước khi bước vào phần đời còn lại trong tù.
Ngón tay súng. Khi Kim đi, Jimmy giơ hai ngón tay làm súng, cử chỉ anh vẫn làm với cô những ngày trước. Đó là lời chào kiểu Jimmy, không phải kiểu Saul. Kim bước tiếp, không ngoái lại lâu. Cảnh kết là hai người đi về hai hướng, nhưng đã được nói lời tạm biệt.
Tên tập. Saul Gone đọc lên gần giống so long, tức tạm biệt. Saul đã đi, còn lại Jimmy.
Chuck: lời nhận tội không ai đòi
Trong lời tự thú, phần khiến người xem sững lại không phải chuyện tiền hay chuyện Walt, mà là chuyện Chuck. Không công tố nào buộc tội Jimmy về cái chết của anh trai. Về mặt pháp lý, đó là chuyện riêng trong gia đình, đã khép lại từ lâu. Vậy mà Jimmy tự nhắc tới, tự nhận rằng những gì anh làm đã góp phần đẩy Chuck tới bước đường cùng, và rằng anh đã sống tiếp như không có gì.
Đây là chi tiết cho thấy lời tự thú không chỉ là màn diễn cho Kim. Suốt nhiều mùa, Jimmy né cái chết của Chuck bằng mọi cách: đổ cho bệnh của Chuck, để mặc Howard ôm lấy cảm giác có lỗi, rồi chôn nó dưới lớp áo Saul Goodman ồn ào. Saul ra đời gần như ngay sau khi Chuck mất. Khi Jimmy nhận phần lỗi trước toà, anh gỡ đúng cái gốc đã sinh ra Saul.
Người xem để ý sẽ thấy cảnh hồi tưởng cuối cùng với Chuck được đặt ngay sau phiên toà, như một lời đáp. Người anh từng nói rằng quay đầu không có gì xấu hổ. Jimmy đã mất gần cả đời để làm theo, và chỉ làm được khi không còn ai để chứng kiến ngoài Kim. Nhiều người coi đây là phần chua xót nhất của cái kết: lời xin lỗi tới đúng lúc người cần nghe đã không còn.
Tập cuối nói gì về Breaking Bad
Better Call Saul là phần tiền truyện của Breaking Bad, và tập cuối đặt hai nhân vật chính của hai bộ phim cạnh nhau một lần cuối. Walt và Jimmy đều là những người tài năng bị đời coi thường, đều tạo ra một cái tên khác để làm điều xấu. Nhưng cái kết của họ đối lập nhau. Walt chết trong phòng nấu, chưa bao giờ thật sự nhận lỗi với người khác, chỉ thú nhận với Skyler rằng ông làm vì bản thân. Jimmy sống, ngồi tù, và nhận lỗi trước cả một phiên toà.
Cảnh Jimmy và Walt trong tầng hầm là cảnh khó chịu nhất của tập cuối. Walt khinh Jimmy, gọi anh là người chỉ biết những trò vặt. Jimmy đáp lại bằng sự mỉa mai. Hai người đều không thể nói thật về điều mình hối tiếc. Đến cuối, chỉ Jimmy làm được điều đó. Tập cuối như muốn nói rằng Jimmy, dù bị coi là kẻ nhỏ hơn, cuối cùng lại là người có can đảm hơn.
Cũng nên để ý Marie Schrader. Bà ngồi đó khi Saul thương lượng, nhìn anh bằng sự căm ghét không giấu. Sự hiện diện của bà nhắc người xem rằng những gì Saul làm đã có nạn nhân thật, và mức án bảy năm rưỡi là sự xúc phạm với những người như bà. Lời tự thú sau đó phần nào trả lại công bằng cho họ.
Xem lại tập cuối lần hai, nên để ý gì
Tập cuối có nhiều chi tiết nhỏ dễ bị bỏ qua lần đầu.
- Cách Saul nói chuyện trong phòng thương lượng: tự tin, nhanh, đầy kỹ thuật. So với cách Jimmy nói ở phiên toà, chậm và thẳng, sự khác biệt cho thấy anh đã cởi bỏ vai diễn thế nào.
- Gương mặt Kim khi Jimmy tự thú: cô không nói gì, nhưng biểu cảm thay đổi từ cảnh giác sang hiểu ra.
- Cảnh Chuck đọc cuốn The Time Machine: một chi tiết nhỏ nối với cả chủ đề cỗ máy thời gian của tập.
- Tiếng hô của tù nhân trên xe: Jimmy thoáng mỉm cười, cho thấy một phần Saul vẫn còn đó, thích được nhận ra.
- Bức tường nơi Jimmy và Kim chia thuốc: góc máy rất gần với những cảnh bãi đỗ xe ở các mùa đầu.
Nếu thích kiểu cái kết để nhân vật đổi tự do lấy sự thật về chính mình, bạn có thể xem lại phim A Man for All Seasons hoặc đọc những tiểu thuyết về người phạm tội tự thú như Crime and Punishment, nơi lời thú nhận là cái kết thật.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao Jimmy McGill nhận 86 năm tù dù có thoả thuận bảy năm rưỡi?
Vì Jimmy tự thú toàn bộ trước toà, nói rằng anh không bị ép mà đã tham gia vì tiền và có thể dừng lại bất cứ lúc nào. Anh làm vậy sau khi biết Kim đã tự khai về cái chết của Howard. Anh muốn nhận lại chính mình và để Kim thấy anh không còn là Saul.
Kim Wexler kết thúc ra sao trong Better Call Saul?
Kim sống ở Florida, làm công việc văn phòng bình thường và tình nguyện ở một văn phòng trợ giúp pháp lý. Cô tự khai về cái chết của Howard với vợ goá của anh ấy và công tố. Ở cảnh cuối, cô tới thăm Jimmy trong tù và hai người chia một điếu thuốc.
Cỗ máy thời gian trong tập cuối Better Call Saul nghĩa là gì?
Jimmy hỏi Mike, Walt và Chuck cùng một câu: nếu có cỗ máy thời gian, họ sẽ quay về đâu. Câu trả lời của mỗi người cho thấy họ hối tiếc điều gì. Lời tự thú của Jimmy trước toà là cách anh quay về, không phải quá khứ mà là con người trước khi thành Saul.
Jimmy và Kim có quay lại với nhau không?
Không theo nghĩa sống cùng nhau. Jimmy ở tù với mức án 86 năm, Kim sống cuộc đời riêng. Nhưng cuộc gặp trong tù cho thấy họ vẫn còn tình cảm và đã được nói lời từ biệt thật lòng. Cái kết để mở chuyện Kim có quay lại thăm anh nữa hay không.
Tên tập cuối Saul Gone có nghĩa gì?
Saul Gone đọc lên gần giống so long trong tiếng Anh, nghĩa là tạm biệt. Tên tập vừa là lời chào cuối với khán giả, vừa nói rằng Saul Goodman đã đi, chỉ còn lại James McGill. Cách đặt tên này hợp với tính cách thích chơi chữ của nhân vật.
Vì sao phần lớn tập cuối được quay đen trắng?
Những cảnh ở thời Gene, sau Breaking Bad, đều được quay đen trắng để tách khỏi quá khứ đầy màu sắc. Màu đen trắng gợi một cuộc sống đã cạn màu và trống rỗng. Cảnh cuối với Kim vẫn giữ đen trắng, cho thấy Jimmy chỉ có một khoảnh khắc thật chứ không phải một đời mới.